1989 Rokenrol - Rokenrol: new wave in JoegoslaviŽ

boeken
De Pronek-fantasieŽn
Een meesterlijk boek, 'De Pronek-fantasieŽn' (Nowhere Man), het tweede van de jonge schrijver Aleksandar Hemon. Aan het begin van de oorlog vluchtte hij uit Sarajevo naar Chicago. Hij hield zichzelf in leven met stomme baantjes, leerde zichzelf Engels en debuteerde een paar jaar geleden sensationeel met de verhalenbundel 'Wat is er toch met Bruno?' In allebei de boeken bedrijft Hemon ragfijne, vernuftige literatuur, maar hier plaatsen we een paar pagina's met rechttoe-rechtaan herinneringen aan de jaren dat zijn hoofdpersoon de popmuziek en daarmee de liefde ontdekte. Sarajevo in de jaren tachtig?
To Change The World - The History of The Traces
Migjen Kelmendi ontmoette ik in 1999, net over de grens tussen Kosovo en MacedoniŽ, waar hij met tienduizenden landgenoten was gestrand, toen de ServiŽrs zo ongeveer alle Albanezen uit Prishtina hadden verjaagd. Kelmendi was een jonge schrijver en journalist. Intussen is hij terug in Prishtina, waar hij de hoofdredacteur is van het uitstekende, kritische weekblad Java. Wat ik niet wist: hij was ooit de zanger van The Traces, de eerste bekende new wave band uit Kosovo (we zien ze op het openingsbeeld van deze site, met Kelmendi tweede van links). Over die onwaarschijnlijke periode van opstandige muziek onder zware repressie schreef hij een prachtig boekje: 'To Change the World: the History of The Traces'. Hier een kort hoofdstuk, 'Microphone'.
Pricice I Pjesmice
Elvis J. Kurtovich is al twintig jaar de spotgeest van de popmuziek in Sarajevo. Quasi-onnozel, de lach aan zijn broek, droogkomische maar onweerstaanbare liedjes. Onlangs publiceerde hij zijn eerste boek, 'Pricice i pjesmice' (Tekstjes en stukjes). Hier een korte tekst waarin Super Siljo, een nieuwe rockster, wordt geinterviewd. 'Gaan jullie op toernee?' 'We zijn al op toernee. Iedereen is op toernee. De maan draait rond de aarde, de aarde draait rond de zon...' 'Wat vind je van rechten voor homo's?' 'O, daar hebben ze natuurlijk recht op. Maar ze zijn niet de enigen. Bejaarden, gehandicapten, oorlogsveteranen... Tegen de tijd dat iedereen aan de beurt is geweest, zullen het waarschijnlijk hun kinderen zijn die de rechten krijgen die ze verdienen.'

plaatjes
Foto's van Mladen Pikulic
Mladen Pikulic woont tegenwoordig in Nederland, maar in de jaren tachtig groeide hij op met de new wave in Sarajevo. Hij was bij alle concerten en fotografeerde de nieuwe helden. Hij had toen al een scherp oog voor de heroÔek, de parmantige humor en soms ook de restanten van socialistisch volksvermaak die de nieuwe muziek omlijstten. Achtereenvolgens, uit de vroege jaren tachtig: Bijelo Dugme uit Sarajevo, met de fameuze gitarist Goran Bregovic en de oorspronkelijke zanger Zeljko Bebek. Indexi in 1981 in Skenderija, de grote evenementenhal in Sarajevo, tijdens de nationale feestdag 'Dan Mladosti' ( Dag van jeugd oftewel de verjardaag van president Tito). Op de achtergrond staat: Kameraad Tito, wij zweren je trouw!, de woorden waarmee iedereen in JoegoslaviŽ opgroeide. Momo en Uzeir waren twee cabaretiers (ze zijn inmidels overleden) in folkloristische kleding, die symbool stonden voor de broederschap tussen ServiŽrs en Moslims in de jaren tachtig. Ze waren zo populair in Sarajevo dat de twee grote blauwe wolkenkrabbers in het centrum Momo en Uzeir genoemd werden. Vlatko Stefanovski, leider van de groep Leb i Sol (Brood en Zout) uit Skopje in MacedoniŽ). Laboratorija zvuka (geluidslaboratorium) uit Novi Sad in ServiŽ. De bodybuilder was de toenmalige kampioen van JoegoslaviŽ, en het nieuwsgierige meisje was de zangeres van de band... Top Lista Nadrealista, het fameuze satirische radioprogramma, gemaakt vanuit Sarajevo. De grappenmakers in beeld zijn Djuro, Nele, Zenit,Drale, Davor en Ssega. En tenslotte drie foto's van Zabranjeno Pusenje, de band uit Sarajevo die je hoort bij het openen van deze site. Mladen Pikulic heeft deze foto's gevonden in een boekje uit die tijd.

websites
ex-yu rock on the internet
Recently, they played Amsterdam twice, Vlado Morrison and his excellent band, belting out covers from the seventies and eighties to a jubilant crowd who sang every song with them. Special guest star: Elvis J. Kurtovich. The extensive site also hosts a nice list of links to other sites dedicated to ex-Yu rock. Some very sentimental, some very funny, some obsessively detailed. Music, photographs, chats, lyrics, personal memories, a whole subculture comes to life again through the digital diaspora...

bijdragen
...van de Joegoslavische new wave?
My name is... - Elvis J. Kurtovich (Sarajevo) / Hard Times... - Petar Finci (Sarajevo / The Hague) / Jubilej - Boro Kontic (Sarajevo) / Best of the 80s - Maja Hadziosmanovic (Sarajevo)


1961 Mijn eerste bioscoop | 1962 Live at the Apollo | 1965 Memories of the Space Age | 1967 The beauty of Herb | 1968 Remember The Alamo! | 1968 Martin Luther King | 1968 The Boy Wonder | 1970 Hiawatha en Geronimo | 1971 Smalltown, USA | 1971 The Greatest | 1972 Cabaret | 1973 Asbury Park | 1975 The Pitcher | 1977 The Hi-Hat Movement | 1977 Vietnam veteranen | 1977 Taxi Driver | 1978 Jonathan Richman | 1980 Sandinista! | 1980 Richard Brautigan | 1984 We Are The World | 1985 Rumblefish | 1987 Purple Rain | 1988 Down by Law | 1989 Rokenrol | 1991 Philip Roth & Newark | 1993 Nightswimming |